Tanım
HVAC kanalı içerisinde havanın akış hızı (m/s); buhar dağıtımında absorpsiyon mesafesini, sensör performansını ve gürültü seviyesini doğrudan etkiler.
Detaylı Açıklama
Kanal hızı (duct velocity), HVAC kanalı kesitinde havanın akış hızıdır; debi (m³/h) / kanal alanı (m²) formülüyle hesaplanır. Birim m/s. Endüstriyel HVAC tipik hız aralıkları: ana üfleme kanalı 5–9 m/s, branş 3–6 m/s, oda terminal difüzörü 1–3 m/s, dönüş kanalı 4–7 m/s. Aşırı düşük hız → büyük kanal kesiti maliyeti, çökme; aşırı yüksek hız → gürültü, basınç kaybı, fan enerji tüketimi artar.
Neden Önemlidir?
Buharlı nemlendirme tasarımında kanal hızı 3 kritik etkiye sahip: (1) ABSORPSİYON MESAFESİ — düşük hız (<1,5 m/s) buharın havayla karışma süresini uzatır, absorpsiyon mesafesi 2–3× artar; yüksek hız (>4 m/s) türbülansı artırır, mesafe kısalır. (2) SENSÖR DOĞRULUĞU — kapasitif RH sensörü >5 m/s türbülans hatası verir; >3 m/s konumlandırma kararsız. (3) MIST/DAMLA TAŞINIMI — buhar düz çıkışta düşük hızda damla şeklinde duvara çarpar, yoğuşma; yeterli hızda hava sürükler. Optimum: 2,5–4 m/s manifold konumunda.
Pratik Örnek
Eskişehir'de bir gıda fabrikası unlu mamul depo AHU: kanal 1.500×600 mm, debi 8.000 m³/h → kanal hızı 2,5 m/s (sağlıklı). Neptronic SKD manifold + 1,7 m absorpsiyon mesafesi başarılı tasarım. Ancak yan branş ile 600×400 mm kanal aynı debiyle 9,3 m/s — manifold downstream sensör türbülans hatası verdi. Çözüm: branş kanal restriction kaldırıldı, hız 4 m/s'ye düşürüldü; sensör doğruluk normal, absorpsiyon mesafesi 1,9 m. Devreye alma RH bandı ±%2.
Mühendislik Notu
Kanal hızı hesabı: V = Q / (3.600 × A); Q m³/h, A m², V m/s. Manifold seçiminde OEM hesap araçları (Neptronic Distance, nemlendirici kontrol yazılımı) hız değerini absorpsiyon mesafesi tablosunun girdisi olarak kullanır. Sahada ölçüm: pitot tüp veya termal anemometre; tek nokta yerine 3–5 nokta ortalaması (Log-Tchebycheff metodu). Yüksek hızlı bölgelerde gürültü kontrolü için akustik damper veya kanal genişletme; standart limit 35 dBA hassas alan (hastane OR, ofis), 45 dBA endüstriyel.
NKT Uygulama Bağlantısı
NKT projelerinde manifold seçim formunda kanal hızı zorunlu girdi alanıdır; <1,5 m/s veya >5 m/s değerlerinde tasarım uyarısı tetiklenir, AHU üreticisi ile koordinasyon önerilir. Devreye alma sırasında pitot ölçüm raporlanır; manifold dokümantasyonuna eklenir. NKT - Climate Track platformu fan hızı + basınç kaybı trend log'lar — kanal hızı dolaylı olarak takip edilir.
