Tanım
Havayı çiy noktasının altına soğutarak nem yoğuşmasını sağlayan mekanik nem alma yöntemidir. Evaporatör bataryasında soğutulan hava üzerindeki nem yoğuşarak tahliye edilir. Yüzme havuzları, konfor iklimlendirmesi ve yüksek sıcaklık uygulamalarında tercih edilir. +5°C üzeri çiy noktası hedeflerinde verimlidir.
Detaylı Açıklama
Yoğuşmalı nem alma, havanın bir soğutma bataryası üzerinden geçirilerek çiy noktasının altına soğutulması ve havadaki suyun yoğuşma yoluyla uzaklaştırılması yöntemidir. Sistem temelde bir DX (direct expansion) buzdolabıdır: kompresör, kondenser, ekspansiyon valfi ve evaporatör. Yenilik, evaporatör çıkış havasının setpoint sıcaklığa geri ısıtılması (reheat) için kondenser ısısının kullanılmasıdır.
Çalışma prensibi: 1. Nemli proses havası evaporatöre girer. 2. Evaporatör bataryasında soğutucu akışkan buharlaşırken havayı çiy noktasının altına soğutur. 3. Hava üzerindeki nem yoğuşarak alt drenaj kabına akar. 4. Soğuyup kurumuş hava kondenser bataryasına geçer ve burada ısıtılır (kompresör atık ısısıyla). 5. Çıkış havası mahale geri verilir — daha kuru ve genellikle aynı sıcaklıkta.
Bu yöntemin pratik dew point sınırı +3 ile +5°Cdp'dir; daha düşük çiy noktası hedefleri evaporatörü 0°C'nin altına soğutmayı gerektirir, bu da donma ve verim kaybı yaratır. Avantajı: yüksek COP (3,5–5,0), düşük yatırım maliyeti, basit bakım. Dezavantajı: dew point sınırı, soğutucu akışkan kullanımı (F-gaz mevzuatı).
Sistem Performansı
COP (Coefficient of Performance): COP = Quzaklaştırılan / Welektrik
Buharlaşma gizli ısısı bazında: COP = (mu × hfg + Qduy) / Wkomp
mu: uzaklaştırılan nem (kg/s) hfg: 2.501 kJ/kg (su buharlaşma gizli ısısı) Qduy: havayı soğutmanın duyulur kısmı (kW) Wkomp: kompresör elektrik girişi (kW)
NKT yoğuşmalı tip cihazlar (CD/CDP/CDW serileri) için tipik: +15°C giriş, %80 RH ortamında COP ≈ 4,2 +30°C giriş, %70 RH ortamında COP ≈ 5,0 +5°C giriş, %85 RH ortamında COP ≈ 2,5 (defrost yükü etkisi)
Kapasite çıkış sıcaklığa kuvvetle bağlıdır: nominal 30°C'de 100 L/24h olan cihaz 15°C'de 60 L/24h, 5°C'de 25 L/24h üretir.
Pratik Örnek
Bir Antalya yüzme havuzu tesisi düşünelim. Havuz alanı 250 m², su sıcaklığı 28°C, hedef ortam 30°C, %60 RH. Yaz sezonu peak yük analizi:
Havuz yüzey buharlaşması (Smith eşitliği): ≈ 12 kg/h nem üretimi Mahale toplam nem yükü (deck, dış hava infiltrasyonu dahil): ≈ 18 kg/h
Seçim: NKT CDP serisi, model CDP280 (yaklaşık 28 L/h kapasite)
Girişler: • Nominal kapasite (30°C, %70 RH): 28 L/h = 28 kg/h ✓ • Hava debisi: 4.500 m³/h • Elektrik tüketimi: 6,8 kW • Reheat çıkışı: havayı 30°C'de mahalle döndürüyor — kullanıcı kondisyonu korunuyor • Yaz yükünde COP ≈ 4,5 → 28 kg/h × 0,7 kWh/kg = 19,6 kWh/h gerçek nem alma + 6,8 kW elektrik = COP 2,9 (çevrim kayıpları dahil)
Kış aylarında havuz hâlâ buharlaşır ama mahale ısıtma yüksek olduğu için cihazın atık ısısı bina ısıtmasına katkı sağlar — bu yüzme havuzu uygulamasının ekonomik mantığıdır. NKT havuz tipi cihazları (Microwell Dry Wave, Dry Metal Alu) entegre kondenser ısı geri kazanımı ile bu çift faydayı sağlar.
Mühendislik Notu
Yoğuşmalı nem alma seçiminde dikkat edilmesi gerekenler:
• Düşük sıcaklık uygulamalarında performans kaybı — 5°C altındaki ortamlarda evaporatör donar, defrost zamanlamaları kapasiteyi %30–50 düşürür. Sıcak gaz defrost sistemli cihazlar tercih edilmeli. • Soğutucu akışkan seçimi — F-gaz Mevzuatı 2024+: yüksek GWP (R410A, R134a) yerine R32, R454B, R290 (propan, A3 sınıfı dikkat) tercih edilmelidir. NKT yeni nesil cihazlar düşük GWP soğutucu akışkan ile sertifikalıdır. • Drenaj tasarımı — yoğuşan suyun mahalden uzaklaştırılması için minimum 1/100 eğimli boru gerekir; tıkanma alarm sistemi standart olmalıdır. • Hava akış konfigürasyonu — ducted (kanallı) sistemler asgari mahale müdahale ile yüksek hava sirkülasyonu sağlar; freestanding cihazlar küçük mahaller ve yedek çözümler için uygundur. • Bakteriyolojik risk — sürekli ıslak yüzey (drenaj kabı, evaporatör fin'leri) Legionella riski yaratır. UV-C lamba veya antibakteriyel kaplama farmasötik ve hastane uygulamalarında zorunludur.
NKT yoğuşmalı tip cihazları (CDW16-CDK44-100, CDNP33-96, CD160-980, CD1200-3000) bu mühendislik prensiplerine göre üretilir ve enerji performansı, F-gaz uyumu, drenaj güvenliği ve hijyenik tasarım kriterlerini karşılar.
